مدت حضور کنجکاوی در مریخ به ۲ هزار روز رسید | بلاگ

مدت حضور کنجکاوی در مریخ به ۲ هزار روز رسید

تعرفه تبلیغات در سایت

آخرین مطالب

امکانات وب

در تاریخ ۵ آگوست سال ۲۰۱۲، پس از یک سفر ۸ ماهه در اعماق فضا، مریخ نورد(Curiosity) ناسا با موفقیت روی سطح سیاره ی سرخ فرود آمد و رسماً مأموریت خود را آغاز کرد. کنجکاوی، بخشی از مأموریت آزمایشگاه علوم مریخیناسا(MSL) است که تاکنون چندین مریخ نورد را توسعه داده؛ اما این تنها کنجکاوی است که توانسته دستاوردهای مهمی داشته باشد و بیشتر اهداف پروژه را محقق کند. کنجکاوی علاوه بر پژوهش در زمینه ی تغییرات اقلیمی و زمین شناسی، به بررسی این موضوع نیز پرداخته است که آیامریخدر گذشته میزبان حیات مریخی بوده یا خیر.

به تازگی مریخ نورد کنجکاوی رکوردی تازه در امر کاوش مریخ به جا گذاشته است. تاریخ ۲۶ ژانویه ۲۰۱۸، برابر بود با دو هزارمین روز حضور کنجکاوی در مریخ که برابر است با ۵ سال و ۵ ماه و ۲۱ روز زمینی یا ۱۹۴۷ روز مریخی. این آمار هنگامی جالب می شود که به برنامه ی اصلی این مأموریت می نگریم. در اصل، قرار بود مأموریت کنجکاوی تنها ۶۸۷ روز زمینی (۶۶۸ روز مریخی) باشد و این یعنی کم تر از دو سال؛ اما می بینیم که مریخ نورد ۳ سال بیشتر دوام آورده و این یعنی مدت مأموریت تا ۳ برابر تمدید شده است.

در طول این مدت، مریخ نورد کنجکاوی کارهای بسیار دشواری انجام داده و از مسیرهای صعب العبوری گذشته است و می توان از آسیب های وارده به مریخ نورد به این موضوع پی برد. چرخ های کنجکاوی ترک برداشته و سوراخ شده اند و در برخی از آن ها شکستگی دیده می شود. مته ی کنجکاوی نیز به دلیل حفاری های بسیار در سنگ ها، اکنون در آستانه ی شکستن قرار دارد؛ اما وجود تمام این مشکلات، کنجکاوی در حال حاضر سخت تلاش می کند تا خود را به بالای یک کوه برساند تا نمونه برداری کند و تصاویری به زمین بفرستد. این مریخ نورد تا به امروز بیش از انتظار همه ی کارشناسان عمل کرده است.

mars

آشوین واساوادا، دانشمند آزمایشگاه علوم مریخی ناسا، در مورد مریخ نورد کنجکاوی می گوید:

از نظر من در طی این مأموریت نسبتاً طولانی ۲ هزار روزه، در خصوص مشکلاتی که سر راه قرار داشته اند، مریخ نورد به شکل خارق العاده ای بیش از امیدها و انتظارات عمل کرده است. در بیشتر اوقات، قابلیت های مریخ نورد همچون روز نخستی که روی مریخ فرود آمد، کارایی داشتند. به یاد دارم در سال نخست مأموریت، مشکلی جدی در بخش حافظه به وجود آمد که خود باعث پدیدار شدن مشکلات دیگری شد و نزدیک بود ما مریخ نورد را از دست بدهیم و مأموریت شکست بخورد. تقریباً از همان اوایل مأموریت چرخ ها دچار مشکل شدند و بخشی از آن ها از بین رفت؛ اما در ادامه ی مأموریت ما با احتیاط رفتار کردیم و اوضاع را تحت کنترل خود درآوردیم. به تازگی مته ی کنجکاوی با مشکلاتی روبه رو شده که ظاهراً جدی است. در حال حاضر این تنها مشکلی است که کنجکاوی دارد و ما امیدوار هستیم که بتوانیم از ماه آینده مجدداً حفاری در سنگ های سطح مریخ را از سر بگیریم. اگر مشکل مته جدی تر نشود، ما باز هم آماده هستیم تا اکتشافات علمی بیشتری انجام دهیم.

همان طوری که پیش تر اشاره شد، کنجکاوی سعی می کند از یک کوه بالا برود و آن کوه <<شارپ>> نام دارد. کنجکاوی می خواهد به هنگام بالا رفتن از این کوه، نمونه هایی برای مطالعه ی گذشته ی مریخ جمع آوری کند. کوه شارپ، در قسمت مرکزیدهانه ی گِیلقرار گرفته است. کنجکاوی در سال ۲۰۱۲ در همین دهانه فرود آمد و هدف اصلی آن از ابتدا بررسی کوه شارپ بوده است. کوه شارپ ۵۵۰۰ متر از سطح این دره بالاتر است. نظر بر این است که کوه شارپ از رسوباتی تشکیل شده که میلیون ها سال به وسیله ی جریان آب روی هم انباشته شده اند.

برخی از نظریه های فعلی بیان می کنند که مریخ در گذشته های دور، اتمسفری چگال تر داشته است که می توانسته آب را به شکل مایع روی سطح این سیاره حفظ کند؛ اما چیزی بین ۴.۲ تا ۳.۷ میلیارد سال پیش، این اتمسفر به وسیله ی بادهای خورشیدی به فضا رانده شده است و همین باعث شده که مریخ به سیاره ای سرد و خشک که امروز مشاهده می کنیم، تبدیل شود. با توجه به این مدل، بررسی نمونه های کوه شارپ می تواند اطلاعات مفیدی در مورد تکامل زمین شناسی مریخ در اختیار دانشمندان بگذارد.

mars

کنجکاوی نمی تواند مدت زیادی در مریخ بماند

در سال نخست مأموریت، کنجکاوی با حفاری هایی که در دهانه ی گِیل انجام داد، اطلاعات بسیار مهمی در اختیار دانشمندان گذاشت؛ زیرا گفته می شود که در این نواحی زیرسطحی، بین ۳.۳ تا ۳.۸ میلیارد سال پیش، آب جریان داشته و محل حضور یک دریاچه بوده است. علاوه بر این، کنجکاوی با ثبت شواهد نشان داد که روزگاری در این دهانه، عناصر شیمیایی و منشأ شیمیایی انرژی که برای حیات میکروبی ضروری هستند، وجود داشته است.

آشوین واساوادا در این خصوص می گوید:

به یاد دارم در آن زمان، ناسا ما را مجبور کرد که ببینیم آیا مریخ در طول تاریخ خود شرایط میزبانی از حیات داشته است یا خیر؛ هرچند نتیجه ی دقیقی به دست نیامد. من نگرانی های زیادی در مورد این مأموریت داشتم و دائماً با خود می گفتم: آیا بدون آسیب به مریخ می رسیم؟ آیا ابزارهای علمی به خوبی کار می کنند؟ آیا در جایی که برای فرود انتخاب کرده ایم، همان چیزهایی که به دنبال آن ها هستیم وجود دارند؟ من هیچ گاه استرسی که به هنگام پرتاب به فضا و وفرود روی مریخ داشتیم فراموش نمی کنم. کشف یک دریاچه ی باستانی در دهانه ی گِیل کاملاً از نظر علمی ثابت شده بود؛ اما با تأیید این موضوع توسط کنجکاوی، من مطمئن شدم آن چیزی که قول داده بودیم به ناسا تحویل داده ایم.

کنجکاوی می تواند با پیمایش کوه شارپ و نمونه برداری از لایه هایی که در طول میلیاردها سال روی یکدیگر انباشه شده اند، چگونگی حضور موجودات زنده ریز و تکامل سیاره سرخ را بررسی کند. گفته می شود دامنه های کوه شارپ که لایه های پایینی رسوبات به شمار می روند، ۳.۵ میلیارد سال پیش روی هم انباشته شده اند و در آن زمان دهانه ی گِیل هنوز یک دریاچه ی بزرگ بوده است. قسمت های بالاتر این کوه طی میلیون ها سال انباشتگی رسوب شکل گرفته اند و این در زمانی بوده است که سطح دریاچه به میزان قابل توجهی کاهش پیدا کرده بود. به طور کلی، کنجکاوی می تواند با پیمایش این کوه و نمونه برداری، نشان دهد که چگونه مریخ با گذر زمان، از یک سیاره ی گرم و مملو از آب به جایی بسیار سرد و خشک تبدیل شده است.

آن طور که آشوین واساوادا می گوید، این اکتشافات می توانند به برخی پرسش های بنیادین که در مورد حضور حیات در دیگر سیارت هستند، پاسخ دهند. وی در این خصوص می گوید:

کنجکاوی به ما نشان داده است که مریخ روزگاری مکانی مناسب برای حیات بوده است؛ این سیاره آب داشته، عناصرمورد نیاز برای حضور حیات نیز در مریخ بوده اند، حتی منابع انرژی مورد نیاز حیات در اعماق دریاچه ای باستانی وجود داشته است. همچنین کنجکاوی توانست برخی مولکول های ارگانیک را در سنگ های باستانی که در طول میلیاردها سال گذشته دچار آسیب هایی شده اند، کشف کند. اگرچه کنجکاوی نتوانسته است حیات در مریخ را کشف کند؛ اما نتایج داده های این مریخ نورد می توانند در سایر مریخ نوردها مورد استفاده قرار گیرند تا بتوانند نشانه هایی از حیات باستانی را در این سیاره کشف کنند.

تا به امروز، هنوز مشخص نشده است که مأموریت کنجکاوی چند وقت دیگر ادامه می یابد و تا همین حالا، کنجکاوی سه برابر مأموریت اصلی خود خدمت کرده است. این امکان وجود دارد که کنجکاوی در سال های پیش رو همچنان عملیاتی باقی بماند. مریخ نورد آپورچونیتی (Opportunity) نیز قرار بود ۹۰ روز در مریخ بماند؛ اما ۵۱۲۱ روز در حالت عملیاتی باقی ماند. کنجکاوی بر خلاف آپورچونیتی، دارای عمر مفید است و احتمالاً نتواند مدت زمان زیادی در مریخ دوام آورد.

mars

مریخ نورد آپورچونیتی نیروی خود را از طریق پنل های خورشیدی تأمین می کرد؛ اما نیروی مورد نیاز کنجکاوی، توسط مولد ترموالکتریک رادیو ایزوتوپ چند مأموریته تأمین می شود. در نهایت، این راکتور (با شکافت آهسته) سوخت هسته ای خود را به اتمام می رساند و مریخ نورد از کار خواهد افتاد. همچنین این را باید در نظر داشت که مریخ نورد در طول ۵ سال گذشته مسافت زیادی پیموده و مشکلات متعددی پشت سر گذاشته است؛ بنابراین ممکن است که هر لحظه، یک مشکل مکانیکی به وجود آید.

اما تا آن زمان، کنجکاوی باید کارهای زیادی انجام دهد و از فرصت های حیاتی برای پژوهش نهایت استفاده را ببرد. آشوین واساوادا در این خصوص می گوید:

مطمئناً کنجکاوی قرار نیست تا ابد در حالت عملیاتی باقی بماند؛ در طول این سالیان باقی مانده، امیدوارم که بتوانیم پژوهش های سطح پایین کوه شارپ را با موفقیت انجام دهیم. در ترکیبات سنگ های این ناحیه تغییراتی دیده می شود که می توانند به ما بگویند چگونه آب و هوای مریخ با گذر زمان تغییر کرده است. هر روز مریخی که می گذرد، برای ما اهمیت ویژه ای خواهد داشت که شاید بیش از ماه ها و سال های پیشین باشد. اکنون با هر کشفی که انجام می دهیم، تکه های مهمی از پازل مریخ را در کنار یکدیگر می چینیم.

...
نویسنده : بازدید : 2 تاريخ : سه شنبه 24 بهمن 1396 ساعت: 10:35