ردپای شرکت‌‌های فناوری آمریکایی در اصلاح ژنتیکی نوزادان چینی

ساخت وبلاگ

آخرین مطالب

امکانات وب

چگونه غول های فناوری, ویرایش ژنتیک راه را برای انجام آزمایش هایی هنجارشکنانه در ژنتیک انسان باز کردند؟

در سال ۲۰۱۵، ۱۲ نفر از اعضای اصلی اولین اجلاس بین المللی ویرایش ژن انسان (از جمله مخترعین فناوری, ویرایش ژنکریسپر(CRISPR) با نام هایجنیفر دانداوامانوئل شارپنتیر) با انتشار بیانیه ای توضیح دادند که چگونه جهان باید با حفظ مسئولیت پذیری، مسیر علم را برای تغییر دائمیDNAانسان های امروزی هموار کند. همزمان با بروز تحولاتی دیگری که موجب شد علم زیست شناسی از انزوایی بلندمدت خارج شود، این نگرانی همچنان وجود داشت که فردی با تخصصی محدود، با تخطی از حد و مرز قوانین، دست به اصلاح, ژنتیکی, کودکان بزند.

تنها پس از سه سال از آن تاریخ، ما اکنون می دانیم که نام این فردهی جیانکویاست. در روز چهارشنبه، این دانشمند چینی, که تحصیلات خود را در آمریکا گذرانده است، جزئیات اولین تجربه اش را در این زمینه به اشتراک گذاشت؛ او ادعا می کند کهژن یک دوقلوی دختر را اصلاح, کردهو هم اکنون یک جنین ویرایش شده ی دیگر هم در رحم یک زن کاشته است. این خبر با محکومیت تقریباً تمام دانشمندان جهان مواجه شد. مقامات دولتی چین، دستور انجام تحقیقات را صادر کرده اند و این اقدام را نقض آشکار قوانین جاری در کشور و تخطی از مرز اخلاقیات قلمداد کرده اند که به زعم آنان، <<تکان دهنده و غیرقابل قبول>> بوده است.

علاوه بر تمامی تخلفات مورد ادعا، هی جیانکوی ممکن است مرتکب یک تخلف دیگر نیز شده باشد: استفاده ی غیرمجاز از اجزای فناوری, کریسپر که تنها برای مقاصد پژوهشی طراحی شده اند. با توجه به فرم رضایت نامه ای که او در اختیار والدین قرار داده است؛ تیم هی جیانکوی از مواد اولیه ی خریداری شده از دو شرکت بیوتکنولوژی آمریکایی, برای انجام ویرایش ژنتیکی, جنین انسان استفاده کرده است. در این اسناد، نامی از شرکتThermo Fisher Scientificاز ماساچوست آورده شده است که تأمین کننده یCas9(پروتئین باکتریایی که DNA را می گیرد و یک برش دو رشته ای روی آن ایجاد می کند) به شمار می آید. شرکت دیگری که بدان اشاره شده، استارتاپSynthegoاز منطقه ی خلیج سانفرانسیسکو است که ارائه دهنده ی کیت های آموزشیRNAمصنوعی است. بنابراین، اگر ویرایش ژن را به مثابه یک مغازه ی قصابی درنظر بگیریم، Thermo Fisher، نقش سازنده ی چاقو و Synthego، نقش فروشنده ی دستورالعمل های برش گوشت را ایفا می کنند.

crispr

ممکن است دکتر هی دو سال گذشته را در اختفا فعالیت کرده باشد؛ اما یقیناً در خلاء کار نمی کرده است. شرکت های آمریکایی, صاحب فناوری, کریسپر (که بسیاری از آن ها توسط سرشناس ترین کارشناسان این حوزه تأسیس یا توصیه شده اند)، سخت تلاش کرده اند تا هزینه ها و سختی کار ویرایش ژن را کاهش دهند. مأموریت آنان این است که فناوری, کریسپر برای همگان قابل دسترس باشد و اکنون زمان آن رسیده که این شرکت ها از نتیجه ی دموکراتیک کردن این فناوری,، درسی فراموش ناشدنی فرا بگیرند.

پاول دابروفسکی، کسی که به همراه برادرش مایکل، شرکت Synthego را تأسیس کرده، می گوید:

مشکل اینجاست که وقتی مواد از دستان ما خارج می شوند و در دستان فرد دیگری قرار می گیرد، دیگر هیچ راهی برای کنترل آن وجود نخواهد داشت.

اندکی قبل تر، درست زمانی که داندا و شارپنتیر به همراه پیشگام ویرایش ژن،فنگ ژانگبه تازگی قابلیت های فناوری کریسپر را در دستکاری سریع تر و آسان تر ژنوم به جهان معرفی می کردند؛ برخی از متخصصاندره ی سیلیکوننظیر برادران دابروفسکی (که قبلاً به عنوان مهندسان راکت در شرکتاسپیس ایکسکار می کردند) به تمام آن میکروپیپت ها و کدهای ژنتیکی, دست ساز به عنوان فرصتی برای جهش هایی بزرگ تر می نگریستند.

آن ها شرکت Synthego را راه اندازی کردند تا بهترین رازهایقانون مور؛ یعنی کوچک سازی، اتوماسیون و موازی سازی را برای تحقق هدفی مانند ویرایش ژنتیکی گردهم آورند. سپس با اضافه کردن یک نرم افزار جذاب و طراحی هوشمندانه، اقدام به فروش فناوری کریسپر کردند تا تنها با چند کلیک و صرف چند صد دلار هزینه، بتوان دستورالعمل کامل دستکاری ژنوم انسانی را جلوی درب منزل تحویل گرفت.

هنگامی که داندا در اوایل سال جاری به هیئت مشاوره ی Synthego پیوست، این استارتاپ را شرکتی مهم توصیف کرد؛ شرکتی که آماده است با ساده سازی، شتاب بخشیدن و آزادسازی ظرفیت های واقعی فناوری کریسپر، صنایع را متحول کند.

البته دکتر هی می توانست قطعات لازم برای این فناوری را از کانال های دیگری نیز به دست آورد و یا حتی ابزار موردنیاز را در آزمایشگاه خود در دانشگاه علوم و فناوری شنژن چین از نو بسازد؛ اما واضح است که دو عاملزمانوپولنقش مهمی را برای پیروزی او در این مسابقه ی علمی داشته اند.

در دومین اجلاس بین المللی باموضوع ویرایش ژنوم انسان که این هفته در هنگshy; کنگ برگزار شد، هی جیانکوی گفت که او شخصاً هزینه ی مراقبت های پزشکی از بیمار و هزینه های آزمایشگاهی را تقبل کرده است؛ بدون آن که از محل هیچ یک از شرکت های خود یا دانشگاه، بودجه ای دریافت کرده باشد. دکتر هی در ادامه گفت که وی به عنوان یک زیست فیزیک شناس، آموزش دیده است و هرگز خود را یک متخصص فناوری کریسپر نمی داند. سفارش دادن قطعات از شرکتی که کارایی بالای تجهیزات خود را در امر ویرایش ژن تضمین می کند، مسلماً فرصتی طلایی برای فردی خواهد بود که حس جاه طلبی در او بیشتر از میل به کسب دانش است.

crispr

Synthego در مصاحبه ای باوایرداذعان کرده که RNAهای مصنوعی این شرکت ممکن است در آزمایش های مهندسی جنین انسان نیز مورد استفاده قرار گرفته باشد. این شرکت می گوید که هرگونه کاربرد بالینی از این محصولات، صراحتاً به معنای نقض دستورالعمل استفاده از کالا و نیز قوانین فروش شرکت خواهد بود که با حروف درشت اعلام کرده :<<تنها به منظور کاربردهای پژوهشی و نه کاربردهای تشخیصی یا درمانی در انسان یا حیوان>>. با این حال، در واکنش به اتفاقات چند روز گذشته، Synthego اعلام کرده است که هم اکنون در حال ارزیابی مجدد فرآیند سفارش گیری و کنترل مشتریان است.

شرکت های دره ی سیلیکون این دانش را به عنوان فرصتی برای جهشی بزرگ نظاره می کردند

در حال حاضر، این شرکت یک سیستم دو مرحله ای را برای کنترل مشتریان به کار می گیرد. اولین مرحله یک اعتبارسنجی خودکار ایمیل های دانشگاهی است و پس از آن، یک ارزیابی دستی از رزومه و مقالات علمی خریدار به عمل می آید تا مشخص شود که آیا خریدار سابقه ی پژوهش های قانونی را دارد یا خیر. چنین روندی احتمالاً ایرادی را در تأیید اعتبارسنجی فردی مثل هی جیانکوی نخواهد دید؛ چراکه به نظر می رسد وی با در اختیار داشتن یک کرسی در دانشگاه علوم و تکنولوژی جنوب و سابقه ی انتشار مقالات علمی معتبر درزمینه ی توالی سلول، صلاحیت کافی را برای خریداری چنین تجهیزاتی را از شرکت داشته است.

دابروفسکی می گوید هنوز زود است که بگوییم این شرکت در آینده چه اقدامات احتیاطی دیگری را به کار خواهد گرفت؛ ولی در هر حال، او مایل به بهره گیری از تجربه ی صنایع دیگری است که آن ها هم بر مبنای اعتماد به مشتریان فعالیت می کنند. همانند روش های رتبه بندی و امتیازدهی مورد استفاده در شرکت هایی نظیرUberوLyft، شاید بتوان از سیستم اعتبارسنجی مشابهی برای کنترل دانشمندان حوزه ی ژنتیک نیز بهره برد. دابروفسکی می گوید:

من نمی دانم که آیا این یک مشکل قابل حل است یا خیر؛ ولی چنانچه این گونه باشد، موجب خواهد شد که تمامی اکوسیستم علمی در همکاری با یکدیگر فعالیت کنند.

این اکوسیستم شامل شرکت های دیگر نیز خواهد شد. شرکت Thermo Fisher با اخذ حق بهره برداری از گواهی ثبت اختراع فناوری کریسپر (متعلق به ژانگ، دوندا و شارپنتیر)، توانسته تبدیل به یک شرکت پیشرو در زمینه ی تأمین تجهیزات ویرایش ژنتیک شود. این شرکت علاوه بر تأمین پروتئین ها، راهنماها و ابزارهای طراحی فناوری کریسپر، به زودی شروع به برگزاری دوره های آموزشی و مجموعه ای از وبینارهای رایگان باعنوان <<تسلط بر هنر ویرایش ژن با استفاده از کریسپر>> به زبان های انگلیسی، چینی, و کره ای خواهد کرد. این شرکت زمان ارائه این خدمات را هنوز اعلام نکرده است.

شاید تنها یک اجماع جهانی برای بازداشتن یک دانشمند جسور در خلق نوزادان, اصلاح, شده ی ژنتیکی کافی نباشد. باید قبول کرد که علم، به عنوان یک تشکیلات خودگردان شکست خورده است. اگر هدف فعلی، پیاده سازی فناوری از مجرای کاملاً قانونی است؛ باید صنعت نیز در این مسئولیت سهیم شود.

...
نویسنده : بازدید : 1 تاريخ : سه شنبه 13 آذر 1397 ساعت: 20:56

close
تبلیغات در اینترنت