آموزش طراحی تجربه‌ی کاربری (UX)؛ قسمت اول

ساخت وبلاگ
چکیده : تجربه کاربری یا UX فرایندی است که بر تجربه ی نهایی و کلی کاربر، یعنی ادراک و احساس و پ... با عنوان : آموزش طراحی تجربه‌ی کاربری (UX)؛ قسمت اول بخوانید :

تجربه   کاربری   یا UX فرایندی است که بر تجربه ی نهایی و کلی کاربر، یعنی ادراک و احساس و پاسخ او به محصول متمرکز می شود. معیارهایی کهUXرا تعریف می کنند، عموما عبارت اند از: سهولت استفاده و دسترسی و راحتی. مفهوم UX غالبامحصولات فناوری نظیر تلفن های هوشمند، کامپیوتر، نرم افزار و وب سایت های استفاده شده را دربرمی گیرد. به همین دلیل، UX نه تنها رشته ی نسبتا جدیدی است؛ بلکه به دلیل پیشرفت های فناورانه و انواع تعاملات جدید و ترجیحات کاربر به سرعت تغییر می کند.

پوشیده نیست مشتریان امروزی می خواهند راه های سریع و ساده ای برای برآورده ساختن نیازها و درمان دردهای خود بیابند. همین امر باعث می شود UX اهمیت بسیاری داشته باشد.

صرف نظر از اینکه در حوزه یتکنولوژیفعالیت می کنید یا خیر، درهرصورت حتما شرکت شما از وب سایت اختصاصی بهره مند است. به خوبی می دانید اگر مشتریان وب سایتتان را کاربردی و مفید و کاربرپسند ندانند، به سرعت عده ی زیادی از کاربران خود را ازدست می دهید. تحقیقات نشان می دهد درصد فراوانی از کاربران فقط در کمتر از یک دقیقه تصمیم می گیرند که در وب سایت بمانند یا آن را ترک کنند.

در این مطلب، به این پرسش ها پاسخ می دهیم:   طراحی   UX چیست؟ فرایند آن چگونه پیش می رود؟ چه نتایجی از این فرایند حاصل می شوند؟ UX وUIچه تفاوتی دارند؟ طراحی UX مستلزم چه تحقیقاتی است و چگونه می توان آن را بهبود داد؟

UX Design

طراحی UX چیست؟

طراحی UX یا طراحی تجربه کاربری فرایند افزایش سطح رضایت کاربر از محصول یا خدمت ازطریق بهبود عملکرد و سهولت استفاده و راحتی آن محصول یا خدمت است. درواقع، طراحی UX به معنی تولید محصولات و خدماتی است که تجربه ی بامفهوم و مرتبطی برای کاربران ایجاد می کند. مجموعه مفاهیمی که در این حوزه مطالعه می شوند، عبارت اند از:

طراحی تعاملی

طراحی تعاملی یکی از زیرمجموعه های UX است که با حروف اختصاری IxD شناخته می شود. طراحی تعاملی همان طورکه از نامش پیدا است، تعاملات بین کاربر و محصول را تعریف می کند، با این هدف که این تعاملات تجربه ی دلپذیری برای کاربر فراهم کنند.

طراحی بصری

در طراحی بصری، طراحان و توسعه دهندگان با استفاده از تصویرسازی، عکاسی، تایپوگرافی، فضا، طرح بندی و رنگ تلاش می کنند تجربه ی کاربری را بهبود دهند. در بخش طراحی بصری، اصول طراحی هنری نظیر تعادل، توازن، فضا، فاصله ها و کانتراست، اصول اساسی و ضروری به شمار می روند. رنگ، شکل، اندازه و سایر عناصر نیز طراحی بصری را تحت تأثیر قرار می دهند.

تحقیقات کاربر

تحقیقات کاربر آخرین عنصر مهم طراحی UX است. تحقیقات کاربر درواقع همان تحقیقاتی است که شرکت ها برای درک نیازها و خواسته های مشتریان انجام می دهند. نکته ی مهم این است که وب سایت شما در اصل باید مشکلی را حل کند؛ بنابراین، در گامی بسیار مهم باید دقیقا نیاز مشتریان را تشخیص دهید. بدون این اقدام طراحی شما صرفا براساس حدس و گمان پیش می رود و احتمال ارزش آفرینی آن بسیار کم است.

معماری اطلاعات

طراحان با استفاده از معماری اطلاعات، محتوا را ساختاربندی و برچسب گذاری می کنند تا کاربران به راحتی بتوانند اطلاعات مدنظر خود را بیابند. معماری اطلاعات یا IA در وب سایت ها، گوشی های هوشمند، اپلیکیشن ها و حتی مکان های فیزیکی استفاده می شود. سهولت استفاده و قابلیت یافتن دو عامل مهم معماری اطلاعات هستند؛ به همین دلیل نیز این حوزه به UX بسیار نزدیک است. به عنوان مثال، به نقشه ی مترو فکر کنید. نقشه ی مترو نمونه ای عالی از معماری اطلاعات است که به مردم کمک می کند از جایی به جای دیگر بروند.

UX Design Processes

فرایند طراحی UX

به طورمعمول، فرایند طراحی UX شامل سه مرحله است: ۱.تحقیقدرباره ی مخاطبان مدنظر و بررسی آن ها؛ ۲. درک اهداف شرکت و چگونگی تأثیرگذاری این اهداف بر کاربران؛ ۳. بهره گیری از تفکر خلاقانه و خارج از چهارچوب برای ایجاد تجربه ای کاربرپسند و لذت بخش.

طراحی UX با رویکرد طراحی انسان محور و در سه مرحله ی مذکور، موضوعات هدفمندی برای کاربران خلق می کند. بنابراین، ابتدا طراحان عمیقا به نیازهای افراد هدف طراحی توجه می کنند. سپس، طیف وسیعی از راهکارهای بالقوه برای مسئله ی مذکور ارائه می شود و پروتوتایپ های متعددی برای آزمون کاربران تولید می شوند و درنهایت، بهترین راه حل به مرحله ی اجرا می رسد. اگر در هر مرحله، مسئله را از دید کاربران ببینید و طراحی را در ذهن خود همراه با آن ها ادامه دهید، به احتمال فراوان به راهکاری می رسید که کاربران می پذیرند.

UX Design Processes

اصول طراحی UX

حوزه ی UX دائما در حال تغییر است؛ اما اصول آن همچنان برقرارند. طراحان نیز باید مشخص کنند ازلحاظ توازن بصری و دیداری چه می خواهند. از یک طرف، مدیر پروژه خواهان نوعی طراحی درک کردنی و مفهوم است و از طرف دیگر، طراحی شما باید نیازهای کاربران را برآورده کند.

درحالی که UX قطعا به روندها و فناوری جدید بستگی دارد، چندین اصل آن همیشه ثابت و بدون تغییر باقی می مانند. این اصول به طراحان کمک می کنند با روش شناسی متمرکز و پیوسته ای به مسائل مختلف نگاه کنند.

Contextual باشید: هدف شما این است که کاربران دقیقا بدانند در چه نقطه ای از سفر کاربری خود هستند. آن ها هرگز نباید خسته شوند یا احساس گم شدن کنند. طراحی شما باید آن ها را در این سفر راهنمایی کند.

نگاه انسانی: اگر کاربران حس کنند که با ماشین درتعامل اند، هرگز از تجربه ی خود لذت نمی برند. اگر بتوانید شخصیت و دردسترس بودن برندتان را به کاربران نهایی نشان دهید، اعتماد آن ها را به دست می آورید.

قابلیتِ پیدا کردن: کاربران نمی خواهند وقت خود را تلف کنند. در طراحی UX موفق همه چیز به راحتی پیدا می شود و حرکت در وب سایت یا اپلیکیشن یا هر محصول دیگر بسیار آسان خواهد بود.

طراحی سبک و ساده: رک و مستقیم و بی پرده با مشتریان همراه شوید. شما با فراهم کردن تجربه های لذت بخش و سبُک رابطه ی خوبی با کاربران برقرار می کنید.

پرهیز از حواشی و موارد غیرضروری: از هرگونه توضیح غیرضروری یا ایجاد لایه های متعدد پرهیز کنید. کاربران را سریع و مستقیم به اصل مطلب برسانید؛ زیرا انسان های امروزی ظرفیت کمی برای توجه به توابع غیرضروری دارند.

UX Deliverables

خروجی ها و اقلام قابل تحویل UX

وقتی پروژه UX تکمیل می شود، طراح و گروهش فهرستی از نتایج را به سفارش دهندگان یا ذی نفعان یا گروه داخلی تحویل می دهد. این خروجی ها بخش مهمی از فرایند طراحی هستند و سوابق ملموس اتفاقات رخ داده و کارهایی انجام شده را شامل می شوند. این خروجی ها به طراحان UX کمک می کند ایده های طراحی و یافته های تحقیقاتی خود را به طور مؤثر به اشتراک بگذارند و برای ذی نفعان یا مدیران پروژه توضیح دهند که چرا برای بهبود کار اصلاحات و تغییرات جدیدی توصیه می کنند.

تحقیقات کاربر

نیازها و گرایش ها و انگیزه های کاربر را ازطریق تحقیقات مختلفی می توان مشخص کرد. به عنوان مثال، داده هایی که از جلسات آزمون کاربر و گروه های متمرکز به دست می آیند یا بازخوردی که در فرایند ثبت نام کاربران یا فرایندهای جاری دریافت می شود یا پردازش پاسخ هایی که مشتریان به نظرسنجی های بخشخدمات مشتریارائه داده اند. هدف نهایی تجزیه وتحلیل دقیق بخش هایی از محصول (مثلا وب سایت) است که به خوبی کار می کنند و مناطقی که به اصلاح و بهبود نیاز دارند. گفتنی است تمامی این تحلیل ها با داده های جمع آوری شده از مشتریان پشتیبانی می شود. ممکن است محققان پرسونای خریداران را براساس اطلاعات واقعی کاربران شبیه سازی کنند. این عملیات به آن ها کمک می کند متوجه شوند دقیقا چه کسی از دستگاه و وب سایت یا اپلیکیشن مدنظر استفاده می کند. طراحان ازطریق تحقیقات کاربر مخاطبان را درک و با آن ها همدلی می کنند.

User Research

ارزیابی رقبا

ارزیابی ضعف ها و قوت های رقبا راهی کارآمد برای بهبود استراتژی UX شما است. راهکاری عالی برای این هدف آماده سازیگزارشتجزیه وتحلیل رقابتی است که جزئیات طراحی تعاملی رقیبان شما را نشان می دهد. در این گزارش، ضعف ها و فرصت های ازدست رفته ی سایر رقبا را مشخص می کنید که خودتان می توانید از آن استفاده کنید.

طراحی تعاملی

اقلام قابل تحویل طراحی تعاملی ممکن است در قالب پروتوتایپ ارائه شود تا مردم بتوانند چگونگی تعاملات با وب سایت را بررسی کنند. به عنوان مثال، وظایف مهم چگونه انجام و اطلاعات چگونه دریافت می شوند؟ محصول چگونه کار می کند و کاربران چگونه اطلاعات مدنظر خود را پیدا می کنند؟ نحوه ی عملکرد محصول تا چه حد آسان است؟ سعی کنید پروتوتایپ تاحدممکن به محصول نهایی شبیه باشد؛ به طوری که قبل از ساخت محصول، بتوانید طراحی نهایی را تصویب کنید.

معماری اطلاعات

همان طورکه گفتیم، IA فرایند دریافت اطلاعات و سازمان دهی آن به شیوه ای است که به آسانی درک کردنی باشد. این مرحله برای وب سایت های بزرگ اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا باید بدانید چه محتوایی وجود دارد و برای راحتی کاربران چگونه باید آن را سازمان دهی کنید. نتیجه ی نهایی ممکن است یک موجود یا انبار محتوا باشد یا نقشه ی وب سایت با نویگیشن پیشنهادی یا جریان کاربر فرضی که نشان می دهد بازدیدکنندگان چگونه در وب سایت جست وجو و حرکت می کنند.

User Interface Design

طراحی رابط کاربری چیست

شاید به یاد داشته باشید که شرکت اپل چگونه چرخ کلیک (ClickWheel) آی پاد را معرفی کرد. این نوآوری از ویژگی بصری و کاربردی درخورتوجهی برخوردار بود و ظاهر جالبی داشت. چرخ کلیک آی پاد نمونه ای عالی از رابط کاربری با UI موفق است. UI به شیوه هایی اشاره می کند که افراد با رایانه ها، خودروها، وب سایت ها، اپلیکیشن ها، پوشیدنی ها و سایر برنامه ها یا دستگاه ها ارتباط برقرار می کنند. طراحی رابط کاربر فرایند ساخت این موارد است؛ به طوری که کارایی آن ها تاحدممکن باکیفیت و استفاده از آن ها آسان باشد.

تفاوت UX و UI

UX یا تجربه ی کاربری به سفر کاربر درون برنامه یا فرایند اشاره می کند. طراحان UX روی فرم و توابع و عملکرد کلی محصول متمرکز هستند؛ اما تمرکز UI یا رابط کاربری بر شیوه های است که سطح و ظاهر محصول به نظر می رسد و عمل می کند. طراحان UI با عناصر ملموس و مشاهده شدنی فرایند کار می کنند.

Common UI Elements

عناصر عمومی UI

اگرچه UX و UI تعاریف مشابهی دارند، به تفاوت های مهم این دو حوزه باید توجه کنید. باردیگر تأکید می کنیم UI بر ظاهر و سطوح محصول متمرکز است؛ درحالی که UX بیشتر به نحوه ی ارتباط افراد با وب سایت یا محصول دلالت دارد. در این بخش، برخی از اصطلاحات متداول UI را توضیح می دهیم که به درک بهتر تمایز این دو زمینه کمک می کنند.

اجزای اطلاعاتی: طراحان UI به منظور بهبود تجربه ی مطالعاتی یا ارائه ی اطلاعات بیشتر، از اجزای اطلاعاتی استفاده می کنند. برخی از نمونه های اجزای اطلاعاتی عبارت اند از: نمودارهای پیشرفت و اعلان ها و صندوق پیام ها. طراحان با استفاده از این اجزا به کاربران نشان می دهند وظیفه ای را تکمیل کرده اند یا به آن ها اطلاع می دهند کار روی برخی نواحی ضروری است.

بردکرامپ نویگیشن (Breadcrumb Navigation): ابزاری طراحی است که طراحان UI با استفاده از آن، قابلیت استفاده از وب سایت را به صورت تصویری افزایش می دهند. این ابزار به کاربران اجازه می دهد مکانشان را در وب سایت در قالب سلسله مراتب و رده بندی مشاهده کنند. بردکرامپ نویگیشن به ویژگی های بصری خاص و طراحی بیش ازحد نیاز ندارد. فقط باید به وضوح مشخص کنید کاربر در کجای وب سایت قرار دارد. ممکن است این لینک ها را بالای صفحات خرید آنلاین یا وب سایت های دیگر دیده باشید.

کنترل ورودی: کنترل های ورودی در پاسخ به سؤال شما، گزینه های متعددی ارائه می کنند. گزینه هایی مانند چک باکس و فهرست کشویی یا کلید مبدل در این گروه قرار دارند. توصیه می کنیم اطلاعاتی که در کنترل های ورودی می پرسید، ساده و مناسب نگه دارید. بدین ترتیب، کاربران به راحتی آنچه می خواهند، پیدا می کنند.

Usability Testing

تحقیقات تجربه کاربری

بدون تحقیقات لازم تمرکز بر نیازها و خواسته های کاربران ناممکن است. تحقیقات UX بررسی و پرس وجو درباره ی کاربران و خواسته های آنان است؛ یعنی همان عواملی که پایه ی UX را شکل می دهند. شرکت ها و طراح ها با بهره گیری از این تحقیقات استنتاج می کنند چه چیزهایی به کاربران خوب جواب می دهد و چه چیزهایی باید تغییر کند. امروزه، برخی شرکت ها و طراح ها به صورت تخصصی تحقیقات UX را انجام می دهند.

آزمون کاربردپذیری

آزمون کاربردپذیری میزانموفقیتمحصول را نزد کاربران واقعی ارزیابی می کند. این آزمون داده های واقعی را دراختیار شرکت ها می گذارد مبنی بر اینکه مردم (کاربران یا مشتریان) از محصول یا سیستمی استفاده می کنند و این محصول یا سیستم تا چه حد پاسخ گوی کاربران است.

آزمون کاربردپذیری Hallway راهی ارزان و سریع برای محقق ها و شرکت ها است که به کمک آن اطلاعات کاربرانی را به دست می آروند که شاید هیچ اطلاعی از محصول آن ها نداشته باشند. در این آزمون، گروهی از افراد به صورت تصادفی انتخاب می شوند و محصولات را استفاده می کنند و بازخورد تجربه ی خود را به محققان ارائه می دهند.

آزمون کاربردپذیری ازراه دور به شرکت ها اجازه می دهد درباره ی کاربرانتان در محیط طبیعی زندگی آن ها تحقیق کنند. این آزمون ها به هر روشی تعدیل می شوند که شرکت ها انتخاب کنند.

ابزارهای آزمون کاربردپذیری

ابزارهای آزمون کاربردپذیری به محققان و تحلیلگران اجازه می دهد بازخورد صحیح و دقیقی از کاربران جمع آوری کنند و سپس، این بازخوردها را برای ایجاد تغییرات مبتنی بر داده تحلیل کنند. به عنوان مثال، هات جار (Hotjar) ابزاری است که با ترکیب تحلیل نظام مند داده و بازخورد، جمع بندی کلی درباره ی راه هایی ارائه می دهد که به بهبود تجربه ی کاربر منجر می شوند. Hotjar نتایج خود را با استفاده از نقشه ی حرارتی (Heat Map)، نرخ بازدیدکنندگان، قیف های تبدیل و راهکارهای دیگر فراهم می کند.

Enhance User Experience

چگونه تجربه ی کاربری را بهبود دهیم

پس از تحقیقات و آزمون های ذکرشده، می توانیم تجربه ی کاربری را بهبود دهیم. برخی از روش های رایج بهبود تجربه ی کاربر عبارت اند از: استفاده از رویکرد مشاوره ای، اعمال کانال های CTA یا Call to Action، اجرایطراحی وبریسپانسیو، واردکردن قانون Fitt به مفروضات طراحی و جلوگیری از ورود داده های نادرست.

تقویت UX به کمک قانون Fitt

قانون Fitt درواقع مدلی پیش بینی کننده است که مشخص می کند کاربر در چه مدتی موس یا مکان نمای خود را روی ناحیه ی هدف وب سایت حرکت می دهد. نسخه های متعددی از قانون Fitt وجود دارد؛ اما همه ی آن ها پیرامون یک ایده عمل می کنند: <<زمان لازم برای حرکت به سمت مقصد به فاصله ی آن بستگی دارد؛ اما درعین حال اندازه ی مقصد این زمان را برعکس تحت تأثیر قرار می دهد>>. این روزها، طراحان UX در سطح وسیعی از این قانون استفاده می کنند تا علاوه بر کاربردپذیری ارگونومی کاربران را نیز بهبود دهند.

Fittrsquo;s law

بگذارید قانون Fitt را با مثالی توضیح دهیم. تابه حال تاچ بار (TouchBar) را در مک بوک پرواپلدیده اید؟ تاچ بار صفحه نمایشی لمسی است که بالای کیبورد قرار دارد و تجربه ی کاربر را در زمان کار با گوگل، بوک مارک کردن صفحات، تغییر روشنایی صفحه، تنظیم صدا و... تسریع می کند. گزینه های تاچ بار بسته به اینکه چه صفحه ای را در لپ تاپ مرور می کنید، تغییر می کنند؛ چه این صفحه اپلیکیشن باشد، یا صفحه ی وب که از آن بازدید می کنید یا حتی تنظیمات شخصی شما.

تاچ بار تجربه ی کاربری را تسهیل کرده است؛ چراکه بسیاری از تنظیمات پرکاربرددر مکان فشرده و جمع وجوری قرار گرفته اند. همان طور که قانون Fitt می گوید، هرچه سوژه (شیء یا دکمه) دورتر و کوچک تر باشد، برای کاربر سخت تر است که روی آن کلیک کند. به همین دلیل، تاچ بار مثال فوق العاده ای از قانون Fitt به شمار می رود و باموفقیت تجربه ی کاربری را بهبود داده است.

سخن پایانی

صرف نظر از اینکه طراح گرافیک یا وبلاگ نویس یا توسعه دهنده ی نرم افزار هستید یا اصولا درزمینه ی کاملا متفاوتی کار می کنید، طراحی UX می تواند به رشد شرکت شما کمک کند. کاربران نهایی راضی و خشنود، عامل موفقیت شرکت هستند و بدون طراحی مناسب تجربه ی کاربری، این امر ناممکن است. درحالی که هرروز نقش فناوری در زوایای مختلف زندگی ما پررنگ تر می شود، اهمیت طراحی UX هم بیشتروبیشتر می شود و این رشته به حوزه ی هیجان انگیزتر و پیشرفته تری تبدیل می شود.

...
نویسنده : بازدید : 2 تاريخ : جمعه 14 دی 1397 ساعت: 10:24